TH | EN | CH

 

การผ่าตัดดัดเข่า เเก้ไขขาโก่ง หรือ เข่าโก่ง ตอนที่ 5 "การผ่าตัดดัดเข่าพร้อมกันสองข้างด้วยวิธีใหม่"

6/02/2013 10:07 (อ่าน: 33346)

พิมพ์บทความนี้

ผู้ที่เข่าโก่งหลายท่านมีคำถามว่า สำหรับคนที่เข่าโก่งทั้งสองข้างตั้งแต่เด็กๆ จนเป็นผู้ใหญ่จะสามารถผ่าตัดแก้ไขทั้งสองข้างในคราวเดียวกันได้หรือไม่ ? และ จะมีข้อแตกต่างจากการผ่าตัดแก้ไขขาโก่ง ? หรือเข่าโก่งทีละข้างอย่างไร ?เเละข้อสำคัญเคยมีการผ่าตัดแก้ไขขาโก่ง และ เข่าโก่งในคราวเดียวกันในประเทศไทยหรือไม่??????

                                                           ตอน
 

                                      การผ่าตัดดัดเข่าสองข้างพร้อมกัน 

  ?

              
 
 
             การผ่าตัดแ้ก้ไขในคราวเดียวกันมีมานานแล้วครับแต่ในยุคสมัยก่อนนั้นมีการทำกันน้อยมากครับ  เนื่องจากเทคนิค ตลอดจนเครื่องมือที่ใช้ก็ไม่ทันสมัยเท่าปัจจุบัน (ไม่มี x Ray Real time ที่สามารถวัดมุมอย่างแม่นยำ  ตลอดจนเทคนิคใช้โลหะยึดด้านในตายตัว  ไม่ใช่ Modified High tibia with Chanley Clamp techniqueที่มีโลหะยึดด้านนอก ทำให้ไม่สามารถแก้ไขมุมเมื่อเย็บแผลปิดแล้ว)  ทำให้การผ่าตัดดัดเข่าให้ตรง ได้มุมเข่าของขาทั้งสองข้างที่แตกต่างกันมากเกินไป  
 
 
                             

  
                             
 
 
                        

 
       

 
 
         และเหตุผลที่สำคัญก็คือ เมืองไทยเรามีจำนวนประชากรที่เข่าโก่ง  หรือ ขาโก่งข้างเดียว มากกว่า สองข้างครับ   และโดยเฉพาะเดี๋ยวนี้ ผมจะคอยเตือนคนไข้ที่มารักษาเรื่อง ปวดเข่า เข่าเสื่อม และมีเข่าโก่ง หรือขาโก่งข้างเดียวที่มีแนวโน้มว่า  อีกข้างจะโก่งตามมาแม้จะรักษาแบบไม่ผ่าตัดเต็มที่ไปแล้ว  ให้รีบผ่าตัดดัดเข่าแก้ไขก่อนเพื่อให้การลงน้ำหนักของเข่าสองข้างสมดุลกัน ไม่ทำให้อีกเข่าโก่งตามมา
 
                  

 
 
  
 
    การผ่าตัดดัดเข่าให้รูปร่างเข่าตรงขึ้นด้วยวิธี Modified High Tibial Osteotomy with Chanley Clamp นี้สามารถแก้ไข ขาที่โก่งสองข้างพร้อมกัน โดยมีข้อดีที่แตกต่างกันไป  ดังนี้ครับ 
 

 1.(timing of recovery)การผ่าตัดแก้ไขขาโก่ง หรือ เข่าโก่งสองข้างพร้อมกันฟื้นตัวเร็วกว่า
        
            ในการผ่าตัดเเก้เข่าโก่ง หรือ ขาโก่งทีละข้างนั้น มักจะทำห่างกันประมาณสองถึงสามเดือนครับ ทำไมถึงต้องใช้เวลาถึงสองสามเดือนจึงจะสามารถกลับมารับการผ่าตัดแก้ไขอีกข้างได้ อธิบายได้ดังนี้ครับ

    ผู้ที่ได้รับการผ่าตัดแก้ไขเข่าโก่ง   หลังการผ่าตัดจะสามารถงอเข่านั่งบนเก้าอี้และวางเท้าลงกับพื้นได้ในทันที เพราะการผ่าตัดชนิดนี้ไม่ได้ผ่าที่ข้อเข่าแต่ผ่ากระดูกใต้ข้อเข่าลงมา ข้อต่อเข่าที่เคลื่อนไหวจึงไม่ได้ถูกกระทบกระเทือน. สามารถงอและเหยียดเข่าได้เหมือนเดิม   ก่อนผ่างอได้มากเท่าไหร่  หลังผ่าก็ยังเหมือนเดิมครับ  อีกทั้งโลหะที่ยึดดามกระดูกด้านนอก(modified High Tibial Osteotomy with  Charnley Clamp)มีความแข็งแรงมากพอที่เวลานั่งกระดูกตรงจุดที่ผ่าจะไม่กระทบกระเทือนหรือเคลื่อนไหว
 
                                  
 
 
    แต่แพทย์จะไม่อนุญาติให้ใช้เข่าข้างที่ผ่าตัดลงน้ำหนักเดินได้  เนื่องจาก ในช่วงก่อนสี่ถึงหกสัปดาห์แรกหลังการผ่าตัด กระดูกที่ผ่าตัดแก้ไขยังเชื่อมกันไม่สนิท อาจส่งผลทำให้มุมที่ศัลยแพทย์ดัดมีการเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงไป หรือทำให้กระดูกติดช้าลง   ดังนั้นการเดิ  จึงต้องใช้ไม้เท้าคู่ค้ำจุน(crutches, walker,)ช่วยในระหว่างที่ผู้ป่วยเดิน  โดยลงน้ำหนักที่ขาข้างที่ไม่ผ่าตัด และใช้ไม้เท้าช่วยเดินโดยข้างที่ไม่ผ่าต้ดห้ามสัมผัสพื้นครับ. 
 
 
                                
    
    เมือเวลาผ่านไป สี่ถึงหกสัปดาห์ กระดูกขาข้างที่ผ่าตัดแก้ไขติดสนิทดีแล้ว  แพทย์จึงอนุญาติให้ลงนำ้หนักดินได้ โดยสามารถลงน้ำหนักเดินได้ทันที่ที่มีการถอดเอาโลหะยึดกระดูกออก(ข้อดี คือโดยไม่ต้องผ่าตัดซ้ำเพื่อเอาเหล็กออก) เริ่มบริหารฟื้นฟูกล้ามเนื้อต้นขาให้แข็งแรง เมื่อมีการวางแผนจะผ่าขาข้างที่เหลือจึงต้องรอให้ข้างแรกที่ผ่าตัดเดินได้คล่องเสียก่อนครับ ซึ่งส่วนใหญ่ต้องใช้เวลา สองถึงสามเดือนขึ้นไป และต้องรอเวลาอีกเท่ากันของขาข้างที่สองในการจะกลับมาเดินโดยปราศจากไม้เท้าค้ำยัน
 
 
              


    ส่วนการผ่าตัดแก้เข่าโก่งสองข้ามในคราวเดียวกัน จะเสียเวลาในการฟื้นตัวน้อยกว่าหนึ่งเท่าครับ. เพราะ กระดูกทั้งสองขาสามารถติดเชื่อมกันในคราวเดียวกัน ทำให้ได้เปรียบในเรื่องของเวลาในการกลับมาเดิน หรือการฟืนตัวที่สั้นกว่าครับ.


 
 
2.The Difference of Caring ข้อเเตกต่างในเรื่องการดูแลและการปฎิบัติตัวหลังผ่าตัด

    
    หลังการผ่าตัดแก้ไขข้อเข่าโก่งทั้งสองข้างให้กลับมาตรงในคราวเดียวกัน ผู้ป่วยจะลงน้ำหนักเดินไม่ได้ชั่วคราว ผู้ที่ได้รับการผ่าตัดจะต้องใช้รถเข็นเป็นเวลาสี่ถึงหกสัปดาห์โดยเฉลี่ย  เหตุผลที่ผู้ป่วยไม่สามารถลงน้ำหนักเดินได้ทันที เพราะกระดูกขาทั้งสองข้างที่ได้รับผ่าตัดใหม่ๆยังไม่เชื่อมติดกัน.  จึงไม่แข็งแรงพอที่จะเดินลงน้ำหนักได้.  ถึงแม้จะใช้ไม้เท้าช่วยก็ตาม  ไม่เหมือนกับการผ่าตัดทีละข้างครับที่ยังคงมีขาข้างที่ดี ยังไม่ผ่ารับน้ำหนักตัวช่วยยันพื้นในการเดิน อย่างไรก็ตาม การผ่าตัดสองข้างพร้อมก้น ยังคงนั่งแล้วงอเข่า เท้าวางบนพื้นได้ทั้งสองข้างได้ทันทีหฃังผ่าตัด  เพราะมีโครงโลหะช่วยอยู่ เหมือนการผ่าตัดที่ละข้างครับ
 
                  
 

   ก่อนการผ่าตัดแก้ไขข้อเข่าโก่งทั้งสองข้างพร้อมกัน. ผู้ป่วยจะถูกสอนและแนะนำให้ใช้รถเข็นหรือwheel chairให้คล่องในกิจวัตรประจำวัน. เช่นการเข้าห้องน้ำการลุกจากเตียงนอน เคลื่อนย้ายตัวมานั่งบนรถเข็น     การนั่งลงบนรถเข็นผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดก็ยังคงงอเข่าได้เหมือนเดิมและเท้าทั้งสองข้างก็สามารถวางบนพื้นรับน้ำหนักขาได้    แต่เรื่องของการเดินลงนำ้หนัก แพทย์ยังคงห้ามอยู่เป็นเวลาสี่ถึงหกสัปดาห์หรือจนกว่ากระดูกจะติดแข็งแรงครับ
 

          
                                   


       เมื่อมีการx ray ยืนยันว่ากระดูกมีการติดสนิทดีแล้วในสัปดาห์ที่สี่ถึงหก   ผู้ที่ได้รับการผ่าตัดสามารถเดินลงน้ำหนักได้ทั้งก่อนเเละหลังการถอดเหล็กที่อยู่ภายนอก. ในบางคนที่มีกล้ามเนื้อต้นขาไม่แข็งแรงและอ่อนแอมากๆอาจจะต้องมีไม้ค้ำยันช่วยก่อนในสัปดาห์แรกหลังการถอดโลหะออก. เหตุผลเพราะกล้ามเนื้อรอบข้อเข่ายังไม่เคยชินจากการไม่ได้เดินนานๆ  แต่หลังจากนั้นจะเดินได้คล่องขึ้นเรื่อยๆโดยไม่จำเป็นต้องใช้ไม้เท้าช่วยอีกต่อไปครับ
 
                 


      ในบางคนที่ได้รับการผ่าตัดเเก้ไขข้อเข่าโก่งในคราวเดียวกัน อาจจะถอดโลหะออกไม่พร้อมกันนะครับเนื่องจากกระดูกที่ผ่าตัดเชื่อมกันสนิทไม่พร้อมกัน แต่เวลาก็ไม่ห่างกันมาก(ประมาณหนึ่งสัปดาห์)ครับ

    
 
  3.cost.  ค่าใช้จ่าย 
  
     ในการผ่าตัดแก้ไขข้อเข่าโก่งในคราวเดียวกันสองข้างค่าใช้จ่ายจะถูกกว่าครับ เพราะการนอนพักรักษาตัวใช้เวลาเท่ากัน หรือ นานกว่าข้างเดียวกันไม่มาก(ปกติในการผ่าตัดแก้ไขเข่าโก่งข้างเดียวต้องนอนในโรงพยาบาลเป็นเวลา3-4วัน)    อีกทั้งการผ่าตัดสองข้างพร้อมกันจะ ประหยัดเวลาที่ใช้ในห้องผ่าตัด และเครื่องมือที่ใช้ในการผ่าตัดด้วยครับ   เนื่องจาก การคิดค่าใช้จ่ายของโรงพยาบาลเอกชนมักคิดชั่วโมงที่สองของการผ่าตัดถูกกว่าชั่วโมงแรก  Set ผ่าตัดก็ใช้แค่Set เดียว ไม่ต้องเปดสองSets เมื่อมีการผ่าตัดทีละครัง
 
                                        
 
                                        
 
 
                                   
 
                      ขอขอบพระคุณผู้ป่วยนพ.สมศักดิ์ เหล่าวัฒนา เอือเฟื้อภาพประกอบทุกภาพ

 
     อย่างไรก็ตาม การผ่าตัดแก้ไขขาโก่ง หรือเข่าโก่ง พร้อมก้นสองข้าง เหมาะกับคน ที่ยังมีกำลังของกล้ามเนื้อต้นขาอยู่ครับ  เพราะการดูแลร่างกาย ส่วนใหญ่ต้องพึ่งตัวเอง  เมื่อพร้อมที่จะเอาโลหะที่ติดอยู่ภายนอกออก ก็ต้องเตรียมตัวบริหารกล้ามเนื้อต้นขาให้ดีๆนะครับ       
 
                                                                            สบายกายคลายปวดเข่าครับ
                                                                            นพ.สมศักดิ์ เหล่าวัฒนา
                                                                            ศัลยแพทย์กระดูกและข้อ

 

 

                                    ตัวอย่างภาพผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดแบบ MHTO พร้อมกันสองข้าง
 

             

 

                

 

                                                              

 

                

 

                                                                  
?

ผู้เขียน

บทความอื่นๆ จากผู้เขียน

บทความที่น่าสนใจ