TH | EN | CH

 

การฉีดยาสลายพังผืดช่องไขประสาทหลังผ่านทางผิวหนัง(P.E.N)

5/02/2013 12:01 (อ่าน: 22020)

พิมพ์บทความนี้

เทคนิคนี้เป็นเทคนิคที่สามารถ รักษาโรคปวดหลังได้หลายชนิด โดยไม่ต้องผ่าตัดหลังครับ โดยใช้เครื่องมือชนิดใหม่จากต่างประเทศที่มีรายละเอียด ดังนี้ครับ

1.เครื่องมือตัวนี้ ได้ถูกออกแบบมาใหม่  มีชื่อว่า  PCM(Pain Control Manipulator) โดยมีด้ามจับ ต่อกับสายที่มีขนาดเล็กมาก  คือมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2 มม. ยาว 30 ซม.  ตรงปลายท่อเล็กๆนี้  ยังซ่อนท่อเล็กกว่า สำหรับใช้ฉีดยา   สายเล็กๆนี้จะค่อยๆถูกสอดเข้าไปในช่องด้านหลังกระดูกเชิงกราน  บริเวณเหนือก้นกบ แล้วเลื้อยขึ้นไปด้านบนที่ช่องกระดูกสันหลังส่วนเอวที่ติดต่อกัน  ไปถึงจุดที่มีพังผืดไปรัด
 

2.ตำแหน่งของช่องกระดูกสันหลังส่วนเอวที่เป็นพื้นที่ที่ก่อโรค สามารถเข้าถึงจากการสายของPCMที่สอดขึ้นไปหาจากด้านล่าง
  
         

3.สามารถเลาะ ตัด พังผืดรอบถุงไขประสาทได้ เรียกว่า Mechanical Lysis เพราะมีตัวควบคุมการเคลื่อนไหวปลายท่อ ทำให้สามารถเลื้อยเคลื่อนไหวไปมา  และเลาะตัด พังผืดที่อยู่รอบๆถุงไขประสาท ให้หลุดออกจากการกดทับ หรือ ดึงรั้งเส้นประสาทได้
 
    

4.มีช่องที่ด้ามจับ ทำให้สามารถฉีดยา แก้อักเสบ ยาละลายพังผืดตรงจุดก่อโรคในคราวเดียวกัน ได้หลายตำแหน่งของช่องกระดูกสันหลัง  ซ้ายและขวา จากการสอดสายเข้าไปเพียงตำแหน่งเดียว

         

วิดีโอสาธิต  การทำ การสลายพังผืดช่องไขประสาทหลังผ่านทางผิวหนัง

 
        จุดเด่นเทคนิคการสลายพังผืดช่องไขประสาทหลังผ่านทางผิวหนัง
   
                                   Percutaneous Epidural Neuroplasty     มีดังนี้

1.ไม่ต้องเปิดแผลผ่าตัดขนาดใหญ่ แผลมีขนาดเล็กกว่าการส่องกล้องผ่าหลัง   
2.มีเสียเลือดน้อยมาก เนื่องจากเป็นการสอดสายเล็กๆเข้าไปในช่องที่มีอยู่แล้วในธรรมชาติของกระดูกเหนือก้นกบ
3.ผู้ป่วยที่ใช้วิธีนี้ ก็ไม่ต้องหยุดงาน   ไม่ต้องนอนพักรักษาตัวโรงพยาบาล 
4.ผู้ป่วยที่รักษาวิธีนี้ไม่ต้องวางยาสลบ หรือ บล้อคหลัง  
5.นอกจากนี้ หลังทำเสร็จแล้วไม่ต้องมีการเย็บแผลเนื่องจากแผลมีขนาดเล็กมาก ประมาณ3-5 ม.ม.   
6. หลังทำเสร็จนอนพักในห้องพักฟื้น สาม-สี่ชั่วโมงแล้วก็กลับบ้านได้ 
 
    จุดมุ่งหมายของการทำ การสลายพังผืดช่องไขประสาทผ่านทางผิวหนัง( Percutaneous Epidural Neuroplasty)

    จากความจริงทางการแพทย์ที่ค้นพบ ว่า  พังผืด หรือ Scar  Fibrosis ที่เกิดขึ้นรอบช่องไขประสาทมีส่วนที่สำคัญที่ทำให้ เส้นประสาทถูกกดทับ  อักเสบ เลือดแดงไม่สามารถผ่านเข้าไปหล่อเลี้ยงเส้นประสาทได้เต็มที่  และนำหล่อเลี้ยงไขประสาทที่นำอาหารมาให้เซลประสาทเคลื่อนลื่นไหลไม่ดี  ทำให้ผู้ป่วยมีอาการปวดหลัง และร้าวลงขามาก  โดยจะพบพังผืดมากในโรคต่อไปนี้

   1.ผู้ป่วยที่เคยถูกผ่าตัดหลังมาก่อน  แต่ไม่มีการดูแลรัการะบบโครงสร้างกล้ามเนื้อและกระดูกสันหลังต่อเนื่อง
   2.ผู้ป่วยหมอนรองกระดูกสันหลัง หรือ กระดูกสันหลังเคลื่อนกดทับเส้นประสาทเป็นระยะเวลาหนึ่ง
   3.ผู้ป่วยที่มีอายุมาก กระดูกสันหลังเสื่อม ช่องกระดูกสันหลังแคบ หรือ ตีบ มีการอักเสบบริเวณหลังเรื้อรัง
   
 

ขั้นตอน 

                 

การทำการสลายพังผืดช่องไขประสาทผ่านทางผิวหนัง( Percutaneous Epidural Neuroplasty)

  1.อดอาหาร น้ำ ก่อน 6-8 ชั่วโมง
  2.ทำในห้องที่ควบคุมความสะอาด  เช่น ในห้องผ่าตัด  และต้องใช้เครื่องมือ   C-Arm X-Ray ซึ่งเป็นเครื่อง x ray ที่เห็นภาพในทันที(Real Time)จากจอมอนิเตอร์ไม่ต้องรอดูจากฟิล์ม เพื่อควบคุมการเคลื่อนไหวของสายและปลายท่อให้ไปถึงจุดที่ต้องการบริเวณเอว
  3.ผู้ป่วยนอนคว่ำ โดยผุ้ป่วยรู้ตัวตลอดเวลาที่มีการทำการเลาะตัดพังผืด และฉีดยา  สามารถพูดคุยกับหมอได้ตลอดเวลา โดยใช้เวลาทำ ตั้งแต่ 5 -15 นาที  ขึ้นอยู่กับต้นเหตุของโรคบริเวณกระดูกสันหลังส่วนเอวมีกี่ตำแหน่ง
 

             ภาพแสดง  ขั้นตอนการทำ Percutaneous Epineural Neuroplasty
 

4.ทำความสะอาดผิวหนังตำแหน่งที่จะสอดสายเข้าไป ด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อทั่วไปที่ใช้ในห้องผ่าตัด 
5.ฉีดยาชาเฉพาะจุด เพื่อทำให้ผุ้ป่วยไม่รู้สึกเจ็บขณะที่สอดสายท่อเล็กๆขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2 ม.ม. ผ่านผิวหนัง  ค่อยๆสอดท่อเข้าไป Fดยดูตำแหน่งของสาย จาก  C Arm X-ray  หรือ Bi Plane X ray

6.เมื่อปลายสายของ PCM(Pain Control Manipulator)ไปถึงตำแหน่งที่ต้องการ  เช่น หมอนรองกระดูกกดทับอยู่ที่ข้อเอว 4-5 จะมีการฉีดยาละลายพังผืด และยาแก้อักเสบ  รวมทั้งมีการควบคุมให้ปลายสายให้เคลื่อนไหวไป เลาะพังผืดที่อยู่หน้าถุงไขประสาทให้หลุดออกไปทำให้ช่องไขประสาทมีพื้นที่กว้างขึ้น

?

วิดีโอสาธิต  ขณะที่ปลายสายPCM ค่อยๆเข้าไปในช่องไขประสาทหลัง ด้านซ้ายและไปที่ขั้วเส้นประสาทด้านขวา มรการฉีดยาอย่างแม่นยำใช้เวลาไม่ถึง 2 นาที

 7.ใช้เวลาฉีด และสลายพังผืดประมาณ 1-2 นาที่ต่อหนึ่งปล้องกระดูกสันหลัง ก็ดึงสาย ออกมาหมด ทำความสะอาดแผลผิวหนังที่ตรงตำแหน่งที่สอดสาย ปิดแผลด้วย พลาสเตอร์เป็นเสร็จขั้นตอน  ให้ผู้ป่วยพลิกตัวนอนหงายได้ และนำผู้ป่วยไปพักฟื้นที่ห้องพักฟื้น  ประมาณ 3-4 ชั่วโมงก่อนอนุญาติใหผู้ป่วยกลับบ้านได้  และนัดตรวจใน 3-7 วันต่อมา

         ผลที่เกิดขึ้น จากเทคนิค การสลายพังผืดรอบไขประสาทหลังผ่านทางผิวหนังนี้  มีสองระยะครับ
 

1.ผลที่เกิดขึ้นทันที
-ลดอาการปวดหลัง ร้าวลงขาได้ทันที จากยาชา ยาอักเสบที่ฉีดเข้าไปตรงจุดมากกว่าวิธีการฉีดยาเข้าช่องไขประสาทวิธีอื่น
-เพิ่มความกว้างของช่องไขประสาท จากยาละลายพังผืด
2.ผลระยะยาว
-เลาะ ทำลายพังผืดที่อยู่รอบๆช่องไขประสาท
-เพิ่มช่องว่างรอบๆขั้วเส้นประสาท
-ช่องว่างที่เพิ่มขึ้น ทำให้ยาที่ฉีดเข้าไปได้อย่างทั่วถึงในบริเวณที่เป็นต้นเหตุของโรคมากกว่า

ผู้ที่เหมาะสม

ที่จะทำเทคนิค การสลายพังผืดรอบไขประสาทหลังผ่านทางผิวหนัง (P.E.N)

 
 •โรคปวดหลังเรื้อรัง  รักษาโดยการทานยา ทำกายภาพไม่ดีขึ้น รวมทั้งโรคปวดหลังที่เกิดขึ้นจากการผ่าตัดหลัง
หมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อน โรคกระดูกสันหลังเคลื่อน 
เส้นประสาทหลังอักเสบ  จาก
          –กระดูกงอกกดทับ
          –พังผืดที่เกิดขึ้นจากเยื่อหุ้มช่องไขประสาทหนาตัว
          –ช่องไขประสาทตีบ ตัน
ผู้ป่วยที่จำเป็นต้องผ่าตัด แต่ร่างกาย อายุ โรคประจำตัวไม่อำนวย
•ผู้ป่วยที่กลัวการผ่าตัดหลัง อย่างมากมาย แต่ไม่สามารถทนทรมานจากอาการที่มีอาการปวดหลัง ร้าวลงขามาก
 
                            
                   ข้อจำกัดในการใช้วิธีนี้
 
1.ควรทำโดยแพทย์ผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ
2.ต้องใช้เครื่อง C arm X-ray ที่ไม่มีในทุกโรงพยาบาล
3.ผู้ป่วยต้องให้ความร่วมมือ  4. รักษาได้เฉพาะปัญหาที่เกิดขึ้นในตำแหน่งกระดูกสันหลังส่วนเอวเท่านั้น 


  ข้อห้ามทำ
 -ติดเชื้อในกระแสเลือด
-ติดเชื้อเรื้อรัง
-มีแผลอักเสบที่ผิวหนังบริเวณที่จะใส่สาย
-โรคเลือด
-โรคหัวใจที่รุนแรง
-ผู้ป่วยปฏิเสธ
-โรคซึมเศร้ารุนแรง !!

 

                                     

                                           

 

                                          แสดง  บาดแผลขนาด 2 มม.ที่เกิดจากการทำ PEN เมื่อเทียบกับ บาดแผลการผ่าตัดรักษาหมอนรองกระดูกสันหลังกดทับเส้นประสาทแบบแผลเล็ก

ข้อมูลด้านสถิติ

การรักษาด้วยวิธี เทคนิค การสลายพังผืดรอบไขประสาทหลังผ่านทางผิวหนัง (P.E.N)

            ในประเทศเกาหลีได้มีการรักษาด้วยวิธีนี้เป็นจำนวนมาก  ทุกโรงพยาบาลโดยเฉพาะโรงพยาบาลด้านกระดูกสันหลัง, ดังเห็นได้จาก ข้อมูลของโรงพยาบาล Cheonan Woori Hospital ซึ่งเป็นโรงพยาบาลรักษาด้านกระดูกสันหลังอย่างเดียว  ในช่วงปี 2011 ทั้งปี  มีจำนวนผู้ป่วยที่ถูกผ่าตัดหลัง ประมาณ 2000 ราย  แต่มีผู้ที่ได้รับการรักษาวิธี การสลายพังผืดช่องไขประสาทสันหลังส่วนเอวผ่านทางผิวหนังเป็นจำนวนมากถึง 847 ราย  โดยมีอัตราการหายปวดจากโรคที่เป็น มากกว่า 90 % มีอัตราการฉีดซำภายใน  1  ปี  1 %  ไม่ได้ผลจำเป็นต้องผ่าตัดเข้าไปรักษา 4 %(ขอขอบคุณ ข้อมูลจาก  Cheonan Woori Hospital)

                 

                 

                 

      เหนือสิ่งอื่นใด   เมื่อท่านหายจากอาการปวดหลัง ร้าวลงขาแล้ว    ก็จำเป็นต้องมีการดูแล  บริหารออกกำลังกายระบบโครงสร้างของกล้ามเนื้อ และกระดูกสันหลังให้แข็งแรงสมดุลกับการใช้งานในชีวืตประจำวัน โดยเฉพาะ การบริหารกล้ามเนื้อแกนกลางของร่างกาย ที่เรียกว่า  Core Muscle โดยมีหลักการ และวิธีการที่เฉพาะ แต่ส่งผลดีต่อกล้ามเนื้อหลังและกระดูกสันหลังอย่างมาก ซึ่งจะได้กล่าวถึงต่อไป ในครั้งหน้าครับ
    วิธี การสลายพังผืดช่องไขประสาทหลังผ่านทางผิวหนังโดยใช้สายเล็กๆนี้ ถึงแม้จะปลอดภัยสูง  ความเสี่ยงน้อย  แต่ถ้าเราไม่แก้ไขที่ต้นเหตุอย่างแท้จริง โอกาสจะหายขาดจากโรคปวดหลังก็จะมีน้อยลงครับ   ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษา ด้วยการสลายพังผืดช่องไขประสาทผ่านทางผิวหนัง จึงจะต้องเข้าโปรแกรมการฝึกบริหารกล้ามเนื้อหลังชั้นในให้แข็งแรงอย่างถูกต้องเท่านั้น จึงจะเรียกว่า เป็นการรักษาที่สมบูรณ์โดยสามารถทำที่บ้านและทำอย่างสม่ำเสมอที่บ้านครับ 

?

 

ที่มา นพ.สมศักดิ์ เหล่าวัฒนา 

                                                                                                            ศัลยแพทย์กระดูกและข้อ

   

 

 

?บทความที่เกี่ยวข้อง    การใช้กล้องจิ๋วเคลื่อนไหวได้รักษาโรคหมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อนกดทับเส้นประสาทด้วยเลเซอร์

สินค้าที่เกี่ยวข้อง 

                 วีซีดี  บรรยายเรื่อง  ปวดหลัง ผ่าตัดทางเลือกสุดท้าย

ผู้เขียน

บทความอื่นๆ จากผู้เขียน

บทความที่น่าสนใจ